ဒီဇင္ဘာ ၃၀၊ ၂၀၀၉၊ ၂၀၀၉ ကုန္ဆံုးလို႕ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ေရာက္လာပါၿပီ။
ျမန္မာႏိုင္ငံ ၿပီးခဲ့တဲ့တႏွစ္တာကာလအတြင္း ႀကံဳရ ဆံုရ ရင္ဆိုင္ရတဲ့ လူထု က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ သတင္းေတြနဲ႕ အျဖစ္အပ်က္ေတြကို အခု အပတ္ က်န္းမာေရး အစီအစဥ္မွာ အႏွစ္ခ်ဳပ္ၿပီး ျပန္လည္ တင္ဆက္ထားပါတယ္။
ႏွစ္ဆန္းပိုင္းမွာပဲ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကိုေရာက္ေနတဲ့ ဖို႕၀ိန္းၿမိဳ႕က ျမန္မာ ကေလးငယ္ေတြမွာ ခဲဆိပ္သင့္ေနတယ္ဆိုတာ အေမရိကန္ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈအဖဲြ႕က ေတြ႕ရၿပီး သတိေပးခ်က္ ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ ျမန္မာ ကေလးငယ္ေတြ သံုးစဲြေနၾက ေဒၚေတြးေဂါမုတၱေဆးနဲ႕ ေဒၚက်င္သူငယ္နာ ၀မ္းႏုတ္ေဆးေတြမွာ ခဲနဲ႕ အာဆင္းနစ္ ဓါတ္ ပါ၀င္မႈ ျမင့္မားေနတယ္ဆိုတာကို အဲဒီ က်န္းမာေရးအဖဲြ႕က ဓါတ္ခဲြ စမ္းသပ္ ေတြ႕လိုက္ပါတယ္။ ဒီေနာက္ေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတ၀ွမ္းက တိုင္းရင္းသားေဆးေတြရဲ႕ စံခ်ိန္စံညႊန္းေတြနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ ျမန္မာ တိုင္းရင္းေဆးေတြရဲ႕ ေဘးကင္း စိတ္ခ်မႈနဲ႕ပတ္သက္လို႕ ေမးခြန္းထုတ္စရာေတြ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။
ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းက တိုင္းရင္းေဆးေတြနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ က်န္းမာေရးဌာနက ျပန္လည္စစ္ေဆးမႈေတြ မသံုးသင့္တဲ့ ေဆး၀ါးေတြကို သတိေပးမႈေတြ အစိုးရပိုင္ မီဒီယာေတြကတဆင့္ ေဖာ္ျပလာပါတယ္။ ျမန္မာ တိုင္းရင္းေဆးတင္ မဟုတ္ပါဘူး၊ လက္ဖက္ကစလို႕ ျမန္မာ အစားအေသာက္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစဆဲ ဓါတု ဆိုးေဆးေတြ ပါ၀င္တယ္ ဆိုတာေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံေတြမွာ ျမန္မာလက္ဖက္ေတြနဲ႕ အစားအစာအခ်ိဳ႕ ေရာင္းခ်မႈေတြကို ပိတ္ပင္တဲ့အထိျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။
ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြ ကိုယ္တိုင္လည္း အေသအခ်ာ ျပန္လည္စီစဥ္ၿပီး ေစ်းကြက္မွာရိွေနတဲ့ လက္ဖက္နဲ႕ စားေသာက္ဖြယ္ တံဆိပ္အခ်ိဳ႕ကို သံုးစဲြရန္မသင့္ဆိုၿပီး တရား၀င္ ပိတ္ပင္ခဲ့ပါတယ္။
ကမၻာအ၀ွမ္း ငါးႏွစ္ေအာက္ကေလးငယ္ေတြ ေသဆံုးမႈႏႈန္းနဲ႕ပတ္သက္လို႕ ယူနီဆက္ ကမၻာကေလးသူငယ္မ်ား ရံပံုေငြအဖဲြ႕က အစီရင္ခံစာ ထုတ္ျပန္ခဲ့ရာမွာေတာ့ ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးငယ္ေသဆံုးမႈပမာဏ အာရွမွာ အမ်ားဆံုး ျမန္မာနိုင္ငံလည္း ပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ တႏွစ္ေအာက္ ကေလးေတြ ေသဆံုးမႈပိုမ်ားတယ္လို႕ ျမန္မာႏိုင္ငံဆရာ၀န္မ်ားအသင္းက ေဒါက္တာျမင့္ေဇာ္က ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကာကြယ္ေဆးထိုးေရး အစီအမံေတြ လုပ္ထားေပမယ့္ အဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈေၾကာင့္ ေဘးေရာဂါ ၀င္ေရာက္ၿပီး အေသအေပ်ာက္မ်ားေနတာျဖစ္တယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။
A H1N1 ၀က္တုပ္ေကြး ဗိုင္းရပ္ကေတာ့ အခု ၂၀၀၉ခုႏွစ္အတြင္း ကမၻာတ၀ွမ္းကို ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့တဲ့ ေရာဂါျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာက်န္းမာေရးအဖဲြ႕ခ်ဳပ္ ကိုုယ္တိုင္က ကမၻာကပ္ေရာဂါဆိုးႀကီးက်ေရာက္ေနၿပီးဆိုၿပီး သတိေပးခ်က္ ထုတ္ခဲ့ရတာပါ။ ကံေကာင္းေထာက္မစြာပဲ ကမၻာေရာ အာရွမွာပါ ကပ္ေရာဂါဆိုးႀကီးျဖစ္ခဲ့တဲ့ H1N1 ဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာေတာ့ သိပ္ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး မျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ ေနာက္ပိုင္းမွာ အစိုးရပိုင္ မီဒီယာေတြမွာ က်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ သတိေပးခ်က္ေတြ ထုတ္ျပန္ခဲ့သလို၊ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနကလည္း ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူေတြ အရည္အတြက္ဘယ္ေလာက္ရိွသလဲ. ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ ဘာေတြ ေဆာင္ရြက္ေနသလဲ သတင္းေတြ ထုတ္ျပန္ေပးခဲ့ပါတယ္။
၂၀၀၅ခုႏွစ္တုန္းက ျမန္မာႏိုင္ငံကေန ရုတ္သိမ္းသြားခဲ့တဲ့ ေအစ့္ ငွက္ဖ်ား တီဘီ ေရာဂါသံုးမ်ိဳးတိုက္ဖ်က္ေရး ဂလိုဗယ္ဖန္းအဖဲြ႕ႀကီးဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အကူအညီေတြ ျပန္ေပးဖို႕ ႏို၀င္ဘာလအတြင္းမွာ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါဟာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း ေရာဂါသံုးမ်ိဳး တိုက္ဖ်က္ေရးအတြက္ အလားအလာ အေျခအေနေကာင္းတရပ္ ႀကံဳလာရၿပီလို႕ လူထုက်န္းမာေရး လုပ္သားေတြက ေမွ်ာ္လင့္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ဂလိုဗယ္ဖန္းအဖဲြ႕ႀကီးအေနနဲ႕ေတာ့ အခုအခ်ိန္မွာ အကူအညီေတြ ထိေရာက္ေရး အေသးစိတ္ ေဆာင္ရြက္စရာေတြအတြက္ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႕ ညိႈႏိႈင္းေဆာင္ရြက္ေနဆဲရိွပါတယ္။
ဂလိုဖန္းအဖဲြ႕ႀကီး ျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္၀င္ဖို႕ ျပင္ေနခ်ိန္မွာပဲ ငွက္ဖ်ားေရာဂါေၾကာင့္ ကေလးငယ္ေသဆံုးမႈေတြ က်ဆင္းလာတယ္ဆိုတဲ့ WHO ႏိုင္ငံမ်ားစာရင္းထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံလည္း ပါ၀င္တယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေကာင္း ဒီႏွစ္ အကုန္ပိုင္းမွာပဲ ၾကားရပါတယ္။ ငွက္ဖ်ားေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ ရံပံုေငြ ပိုသံုးလာသလို ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရး အစီအစဥ္ေတြရဲ႕ ေအာင္ျမင္မႈေၾကာင့္ျဖစ္တယ္လို႕ ရန္ကုန္က အေထြေထြေရာဂါကု ဆရာ၀န္ ေဒါက္တာျမင့္ဦးက ေျပာပါတယ္။
အခုလို ငွက္ဖ်ားေရာဂါေၾကာင့္ အေသအေပ်ာက္ႏႈန္းေတြ က်ဆင္းလာတာဟာ ေရာဂါတိုက္ဖ်က္ေရး ရံပံုေငြရဲ႕ အေထာက္အပံ့လည္း ပါတယ္ဆိုေတာ့ ဂလိုဗယ္ဖန္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပန္ကူညီမယ္ဆိုတဲ့သတင္းဟာ ငွက္ဖ်ား ေရာဂါထိန္းခ်ဳပ္ေရးအတြက္ တအားျဖစ္မွာအမွန္ပါ။
ဒါေပမယ့္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ က်န္းမာေရးစနစ္ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ေၾကာင့္ ရံပံုေငြေတြ တိုးရေပမယ့္ မွန္မွန္ကန္ကန္ အသံုးမခ်ႏိုင္ရင္ ေအာင္ျမင္မႈမရိွႏိုင္ဘူးလို႕ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ဂြ်န္ေဟာကင္း တကၠသိုလ္က ေဒါက္တာရဲမြန္ျမင့္က ေျပာခဲ့ပါတယ္။
ဒီႏွစ္အတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လူထုက်န္းမာေရးနဲ႕ ပညာေပးကိစၥေတြမွာ ျဖစ္ထြန္း တိုးတက္မႈအခ်ိဳ႕ ျမင္ရတယ္လို႕ေျပာရမွာပါ။ အႏၱရာယ္ရိွတဲ့ ျမန္မာေဆးေတြ ျမန္မာအစားအစာေတြကို အာဏာပိုင္ေတြက အေသအခ်ာ စီစစ္ၿပီး လူထုကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ထုတ္ျပန္ အသိေပးတာမ်ိဳးေတြရိွသလို၊ ဂလိုဖန္းလို ႏိုင္ငံတကာ အေထာက္အပံ့ေတြေၾကာင့္ လူထုက်န္းမာေရးလုပ္သားေတြအတြက္ တအားတတ္ေစခဲ့ပါတယ္။ H1N1 လို ကမၻာကပ္ေရာဂါဆိုးႀကီးကလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံကို ထင္သေလာက္ အႏၱရာယ္မျပဳႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။
ဒါေပမယ့္ နယ္အခ်ိဳ႕ ေဒသအခ်ိဳ႕မွာေတာ့ ႏွစ္စဥ္ျဖစ္ေနၾက ၀မ္းေရာဂါ ေသြးလြန္တုပ္ေကြးေရာဂါ ေတြကေတာ့ ပံုမွန္အေျခအေနထက္ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ႀကံဳေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ၿခံဳၾကည့္ရင္ေတာ့ ဒီႏွစ္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လူထုက်န္းမာေရးဆိုင္ရာ အၾကပ္အတည္းမ်ိဳး အေျခအေနဆိုးမ်ိဳး ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး မႀကံဳခဲ့ရဖူးလို႕ ေျပာရမွာပါ။
